- 401
- 746
- 94
Season 03 Episode 27
आमच्या एकत्र राहण्यातील दिवसांना आता एक संथ, सवयीची लय लागली होती आणि त्याच लयीवर स्वार होऊन माझ्या आतला कोरडेपणा हळूहळू नाहीसा होत होता. ज्या घरात एकेकाळी फक्त वस्तूंची आणि माझ्या अस्तित्वाची जाणीव होती, तिथे आता मला त्यांच्या अस्तित्वाची सवय झाली होती; किंबहुना, ती हवीहवीशी वाटू लागली होती.
एका रात्री जेवणानंतर आम्ही नेहमीप्रमाणे शांत बसलो होतो. बाहेर पावसाची हलकी रिपरिप सुरू होती आणि त्यामुळे घरातली शांतता अधिकच गडद झाली होती. त्या आपलं पुस्तक वाचत होत्या आणि मी... मी फक्त त्यांच्याकडे पाहत होतो. त्यांच्या चेहऱ्यावरचा तो थकवा, त्यांच्या डोळ्यांतली ती खोल, न बोलणारी शांतता, हे सगळं आज मला नव्याने जाणवत होतं.
माझ्या आत वर्षानुवर्षे दाबून ठेवलेला भावनांचा बांध आज फुटणार होता.
"मॅडम..." मी अत्यंत हळू, जवळपास स्वतःशीच बोलल्यासारखा म्हणालो.
त्यांनी पुस्तकावरून नजर उचलून माझ्याकडे पाहिले. त्यांच्या डोळ्यांत एक प्रश्न होता.
"तुम्ही... तुम्ही आता आनंदी आहात का?" माझा तो प्रश्न इतका अनपेक्षित आणि थेट होता की त्याही क्षणभर गोंधळल्या.
त्यांनी एक खोल श्वास घेतला. "आनंद म्हणजे काय असतं रे?" त्या एक रिकामं हसू हसून म्हणाल्या. "आता फक्त सवय झाली आहे जगण्याची."
त्यांचं ते एक वाक्य... माझ्यासाठी पुरेसं होतं. माझ्या आत साचलेलं सगळं काही बाहेर येऊ पाहत होतं. "मला माफ करा," मी म्हणालो. माझे डोळे भरून आले होते. "त्या रात्रीनंतर... मी तुम्हाला कधीच समजू शकलो नाही. मी फक्त माझ्याच वेदनेचा, माझ्याच दुःखाचा विचार करत राहिलो. पण तुम्ही... तुम्ही कोणत्या परिस्थितीतून गेला असाल, याचा मी कधी विचारच केला नाही."
माझं ते बोलणं ऐकून त्यांच्या डोळ्यांत आश्चर्य आणि एक विलक्षण माया दाटून आली. त्या उठल्या आणि माझ्या जवळ येऊन, माझ्या समोरच्या सोफ्यावर बसल्या.
"तुझी काहीच चूक नव्हती," त्या अत्यंत मायाळू आवाजात म्हणाल्या. "तू जे पाहिलंस, ते पाहून कोणाच्याही मनात तेच आलं असतं. पण कधीकधी... कधीकधी माणसं इतकी तुटतात, इतकी एकटी पडतात की त्यांना योग्य-अयोग्य काहीच कळत नाही. त्यांना फक्त एक आधार हवा असतो, जगण्यासाठी एक कारण हवं असतं."
त्यांच्या आवाजात कोणतीही तक्रार नव्हती, कोणताही आरोप नव्हता. होती ती फक्त एक खोल समज.
त्या रात्री आम्ही खूप बोललो. पहिल्यांदाच, आम्ही त्या रात्रीबद्दल, समीरबद्दल, आणि आमच्यातल्या त्या न बोललेल्या नात्याबद्दल बोललो. त्या रात्री, शब्दांनी, आमच्यातली चार वर्षांची दरी पहिल्यांदा सांधली गेली होती. आम्ही पुन्हा एकदा एकमेकांपर्यंत पोहोचलो होतो. अश्रूंच्या वाटे, पण पोहोचलो होतो.
आमच्या एकत्र राहण्यातील दिवसांना आता एक संथ, सवयीची लय लागली होती आणि त्याच लयीवर स्वार होऊन माझ्या आतला कोरडेपणा हळूहळू नाहीसा होत होता. ज्या घरात एकेकाळी फक्त वस्तूंची आणि माझ्या अस्तित्वाची जाणीव होती, तिथे आता मला त्यांच्या अस्तित्वाची सवय झाली होती; किंबहुना, ती हवीहवीशी वाटू लागली होती.
एका रात्री जेवणानंतर आम्ही नेहमीप्रमाणे शांत बसलो होतो. बाहेर पावसाची हलकी रिपरिप सुरू होती आणि त्यामुळे घरातली शांतता अधिकच गडद झाली होती. त्या आपलं पुस्तक वाचत होत्या आणि मी... मी फक्त त्यांच्याकडे पाहत होतो. त्यांच्या चेहऱ्यावरचा तो थकवा, त्यांच्या डोळ्यांतली ती खोल, न बोलणारी शांतता, हे सगळं आज मला नव्याने जाणवत होतं.
माझ्या आत वर्षानुवर्षे दाबून ठेवलेला भावनांचा बांध आज फुटणार होता.
"मॅडम..." मी अत्यंत हळू, जवळपास स्वतःशीच बोलल्यासारखा म्हणालो.
त्यांनी पुस्तकावरून नजर उचलून माझ्याकडे पाहिले. त्यांच्या डोळ्यांत एक प्रश्न होता.
"तुम्ही... तुम्ही आता आनंदी आहात का?" माझा तो प्रश्न इतका अनपेक्षित आणि थेट होता की त्याही क्षणभर गोंधळल्या.
त्यांनी एक खोल श्वास घेतला. "आनंद म्हणजे काय असतं रे?" त्या एक रिकामं हसू हसून म्हणाल्या. "आता फक्त सवय झाली आहे जगण्याची."
त्यांचं ते एक वाक्य... माझ्यासाठी पुरेसं होतं. माझ्या आत साचलेलं सगळं काही बाहेर येऊ पाहत होतं. "मला माफ करा," मी म्हणालो. माझे डोळे भरून आले होते. "त्या रात्रीनंतर... मी तुम्हाला कधीच समजू शकलो नाही. मी फक्त माझ्याच वेदनेचा, माझ्याच दुःखाचा विचार करत राहिलो. पण तुम्ही... तुम्ही कोणत्या परिस्थितीतून गेला असाल, याचा मी कधी विचारच केला नाही."
माझं ते बोलणं ऐकून त्यांच्या डोळ्यांत आश्चर्य आणि एक विलक्षण माया दाटून आली. त्या उठल्या आणि माझ्या जवळ येऊन, माझ्या समोरच्या सोफ्यावर बसल्या.
"तुझी काहीच चूक नव्हती," त्या अत्यंत मायाळू आवाजात म्हणाल्या. "तू जे पाहिलंस, ते पाहून कोणाच्याही मनात तेच आलं असतं. पण कधीकधी... कधीकधी माणसं इतकी तुटतात, इतकी एकटी पडतात की त्यांना योग्य-अयोग्य काहीच कळत नाही. त्यांना फक्त एक आधार हवा असतो, जगण्यासाठी एक कारण हवं असतं."
त्यांच्या आवाजात कोणतीही तक्रार नव्हती, कोणताही आरोप नव्हता. होती ती फक्त एक खोल समज.
त्या रात्री आम्ही खूप बोललो. पहिल्यांदाच, आम्ही त्या रात्रीबद्दल, समीरबद्दल, आणि आमच्यातल्या त्या न बोललेल्या नात्याबद्दल बोललो. त्या रात्री, शब्दांनी, आमच्यातली चार वर्षांची दरी पहिल्यांदा सांधली गेली होती. आम्ही पुन्हा एकदा एकमेकांपर्यंत पोहोचलो होतो. अश्रूंच्या वाटे, पण पोहोचलो होतो.