S03E53
त्या रणरणत्या उन्हात, त्या उघड्या माळरानात जणू काळ थांबला होता. वाऱ्याची एक झुळूकही तिथून हलत नव्हती. मघाशी ज्या शेंगांच्या पाल्याचा तो उग्र आणि ओला सुवास दरवळत होता, तिथे आता फक्त एका भयाण शांततेचा आणि घामेजलेल्या शरीरांचा दर्प भरून राहिला होता. माझ्या अंगात संचारलेलं ते अघोरी वारं आता कुठल्या कुठे गायब झालं होतं आणि त्याची जागा एका खोल, जीवघेण्या शांततेने घेतली होती.
माईची ती अवस्था पाहून काळजात चर्रर झालं. ती तिथेच त्या हिरव्यागार पाल्यावर एखाद्या तुटलेल्या वेलीसारखी पडून होती. काही क्षणांपूर्वी ज्या शरीराचा मी मालक बनू पाहत होतो, ते शरीर आता हतबलतेने थरथरत होतं. माईने आपल्या थरथरत्या हातांनी मला स्वतःपासून दूर ढकललं. तिची ती हालचाल अत्यंत क्षीण होती, पण त्यातला तिरस्कार मला आरपार टोचला. ती कशीबशी सावरत, त्या खडबडीत जमिनीवर आधार घेत उठून बसली.
तिची ती विस्कटलेली नऊवारी साडी आता केवळ एक कापडाचा तुकडा वाटत होती. पदर कुठेतरी लांब चिखलात आणि मातीत लोळत होता. त्या ओढाताणीत तिच्या चोळीची बटणं तुटून पडली होती, ज्यामुळे तिचं अर्धवट उघडं शरीर त्या रणरणत्या उन्हात अधिकच असहाय दिसत होतं. तिचं गोडं आणि सतेज शरीर आता पूर्णपणे घामाने थबथबलेलं होतं. तिच्या मानेवर, खांद्यावर आणि त्या पुष्ट स्तनाग्रांच्या वर माझ्या हातांच्या आणि नखांच्या लालसर, दाहक खुणा एखाद्या जखमेसारख्या उमटल्या होत्या.
सर्वात जास्त टोचत होतं ते तिच्या मांड्यांवरून निथळणारं ते पांढरं, चिकट द्रावण. उन्हाची ती लखलखीत तिरीप जेव्हा त्या थेंबांवर पडत होती, तेव्हा ते चकाकत होते—जणू आमच्या त्या 'निषिद्ध' मीलनाची ती जाहीर पावतीच होती. माईने आपल्या जड हातांनी साडीचा काष्टा ओढून कसाबसा स्वतःला झाकण्याचा प्रयत्न केला, पण तिचे हात थकत होते. तिची ती नजर... ज्या नजरेत माझ्यासाठी फक्त माया आणि प्रेम असायचं, तिथे आता फक्त शूभ्र हतबलता आणि स्वत्वाचा झालेला अपमान दिसत होता.
शेवटी तिला ते सोसवेनासं झालं. तिने आपले दोन्ही हात आपल्या चेहऱ्यावर घट्ट दाबले आणि ती ओक्साबोक्सी रडू लागली. तिचा तो रडण्याचा आवाज त्या शांत माळरानात घुमत होता. त्यात सुनंदा मावशी समोर असल्याचा तो जीवघेणा संकोच होता, आपल्या मुलासारख्या मानलेल्या बाळने आज आपल्या अब्रूचे धिंडवडे काढले याचं दुःख होतं आणि सर्वात महत्त्वाचं म्हणजे, तिने स्वतःच मावशीला दिलेल्या त्या वर्णनाचं हे असं भयाण वास्तव समोर येईल, याची तिने स्वप्नातही कल्पना केली नव्हती.
मी तिथेच त्या टोचणाऱ्या मातीवर आणि बोचणाऱ्या दगडांवर मान खाली घालून बसून राहिलो. माझ्या डोळ्यांसमोर अजूनही तेच दृश्य तरळत होतं—माईचं ते विव्हळणं, तिचं ते शरण येणं. पण आता त्या सुखाची जागा एका प्रचंड अपराधीपणाने घेतली होती. माझं शरीर अजूनही उष्ण होतं, पण मन बर्फासारखं गार पडलं होतं. ज्या हातांनी तिला कुरवाळलं होतं, त्याच हातांकडे बघण्याची मला आता हिंमत उरली नव्हती. माझ्या पाठीत रुतलेले माईच्या नखांचे ओरखडे आता उन्हाच्या झळांनी आग आग करत होते, जणू ती निसर्गाने मला दिलेली पहिली शिक्षा होती.
थोड्या अंतरावर सुनंदा मावशीची अवस्था पाहून काळजाचं पाणी झालं. ती एखाद्या प्रेतासारखी मातीत पाय पसरून बसली होती. तिने आपलं डोकं दोन्ही हातांत इतक्या गच्च धरलं होतं, जणू तिची कवटी फुटून जाईल. तिची ती शेंगांची पिशवी—जी ती आनंदाने आपल्या गावी नेणार होती—ती तिथेच उपडी पडली होती आणि त्यातून काही शेंगा बाहेर पडून मातीत माखल्या होत्या. मावशीने एकदाही मान वर करून पाहिलं नाही. तिची ती शांतता ओरडून सांगत होती की, आज फक्त माईची अब्रू गेली नव्हती, तर त्या दोन बहिणींमधलं ते रक्ताचं नातंही त्या मातीत कायमचं गाडलं गेलं होतं.
रणरणतं ऊन आता अधिकच दाहक वाटू लागलं होतं. माईचे हुंदके आता हळूहळू कमी झाले होते, पण तिचं ते शांत रडणं त्या आवाजापेक्षाही जास्त भयानक होतं. हा शेवट एका अशा विनाशावर येऊन थांबला होता, जिथे नातं उरलं नव्हतं, ना विश्वास. उरली होती ती फक्त अंगाला चिकटलेली ती ओळी माती, टोचणारे दगड आणि कधीही न पुसली जाणारी ती शरम.